MorSosyal canlı akışında yakınındaki yenilikleri keşfetŞimdi gör
Borçka, Artvin görünümü

Karadeniz Bölgesi

Borçka

Fotoğraf kaynağı

Artvin ilçeleri

Borçka Gezi Rehberi

Borçka, Artvin içinde kültür ve tarih odaklı keşfe elverişli bir gezi deneyimi sunar. Çoruh Nehri, Borçka Kalesi ve Kale Çoruh Nehri, ilçeyi tanımaya başlamak için öne çıkan duraklardır. İlçenin tarihî gelişimi, doğal yapısı ve üretim kültürü birlikte ele alındığında günübirlik bir geziden daha fazlasını sunan, kendi ritmi olan bir rota ortaya çıkar.

Çoruh NehriBorçka KalesiKale Çoruh Nehri

İlçeye özgü yerel profil

Borçka, Artvin

Borçka, Artvin coğrafyası içinde kendine özgü yerleşim düzeni, üretim hayatı ve gezi durakları bulunan bir ilçedir. Borçka ilçesi, batısında Hopa ilçesi, güneyinde Artvin'in merkez ilçesi ve Murgul ilçesi, doğusunda Şavşat ilçesi, kuzeyinde ise Gürcistan Cumhuriyeti topraklarıyla çevrelenir. Borçka kasabasının Karadeniz'e uzaklığı 36 kilometredir. Borçka ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 124 metredir. Çoruh Nehri Borçka kasabasının içinden geçer. İlçenin yüzölçümü 805 km²dir. Çoruh Nehri, Borçka Kalesi ve Kale Çoruh Nehri, ilçenin doğa ve kültür karakterini farklı yönlerden gösterir. Merkezdeki günlük yaşam ile çevredeki açık hava duraklarını aynı plan içinde görmek, Borçka’yı yalnızca geçilen bir yer değil kendi başına keşfedilecek bir rota hâline getirir.

İlçe kaynağını aç

Neyi meşhur?

Çoruh Nehri, Borçka Kalesi ve Kale Çoruh Nehri, Borçka çevresinde öne çıkan yerler arasındadır.

Geçim kaynakları

Borçka kasabası, yakın zamana kadar çömlekçiliğiyle ünlüydü. Bugün çevresine hitap eden küçük bir ticaret merkezidir. Küçük ölçekli çay ve fındık işletmeleri vardır. Ormancılık bölgesinde bulunduğu için kasabada çok sayıda marangoz atölyesi bulunur. Çay, mısır ve fındık ilçede yetiştirilen başlıca tarım ürünleridir. Bu yapı ziyaretçi açısından yerel pazar, üretici, esnaf ve hizmet işletmelerinin gezi rotasına doğal biçimde eklenebileceğini gösterir. Mevsimsel üretim ve turizm yoğunluğu değişebileceğinden açık günler ile hizmet koşulları işletmeden doğrulanmalıdır.

İklim

Borçka ilçesi, batısında Hopa ilçesi, güneyinde Artvin'in merkez ilçesi ve Murgul ilçesi, doğusunda Şavşat ilçesi, kuzeyinde ise Gürcistan Cumhuriyeti topraklarıyla çevrelenir. Borçka kasabasının Karadeniz'e uzaklığı 36 kilometredir. Borçka ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 124 metredir. Çoruh Nehri Borçka kasabasının içinden geçer. İlçenin yüzölçümü 805 km²dir. Kıyı kuşağında yıl boyunca yağışlı ve ılıman, iç kesimlerde ise daha karasal bir iklim görülür. Bu nedenle Borçka gezisinde yürüyüş, plaj, tarih ve doğa duraklarının süresi mevsime ve gün içindeki hava koşullarına göre ayarlanmalıdır.

Doğa

Borçka ilçesi, batısında Hopa ilçesi, güneyinde Artvin'in merkez ilçesi ve Murgul ilçesi, doğusunda Şavşat ilçesi, kuzeyinde ise Gürcistan Cumhuriyeti topraklarıyla çevrelenir. Borçka kasabasının Karadeniz'e uzaklığı 36 kilometredir. Borçka ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 124 metredir. Çoruh Nehri Borçka kasabasının içinden geçer. İlçenin yüzölçümü 805 km²dir. Bu coğrafi konum, ulaşım rotasını ve açık hava planını doğrudan etkiler. İlçenin kıyı, ova, vadi veya yükselti karakteri; mevsim, rüzgâr ve gün içindeki sıcaklık koşullarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Tarih ve kültürel doku

Borçka'nın adı, görece geç tarihli kaynaklarda geçer. Gürcü coğrafyacı ve tarihçi Vahuşti'nin (1696-1757) Gürcistan Krallığı’nın Tarihi (აღწერა სამეფოსა საქართველოსა) adlı eserinde "Porçha" (ფორჩხა) adı altında söz edilmiş ve Çoruh Nehri'nin batısında büyükçe bir kasaba olduğu belirtilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim Osmanlı sınırları içinde bulunuyordu. Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alan Borçka'yı ve bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmişti. Bugünkü Borçka kasabasının dış mahallesindeki Borçka Kalesi'nde kilisenin bulunması, bu yapının Osmanlı döneminden önce inşa edildiğini göstermektedir. Borçka tarih ve kültür rotasında Borçka Kalesi, Kale Çoruh Nehri, Opuca Kilisesi ve Arhva Kilisesi öne çıkıyor. Bu noktalar tek başına birer fotoğraf durağı değil; ilçenin farklı dönemlerdeki yerleşim biçimini, mimari belleğini ve çevresiyle kurduğu ilişkiyi okumaya yardımcı olan izlerdir. Yapıların kullanım durumu, koruma koşulları ve ziyaret saatleri değişebileceği için her karttaki harita ve kaynak bağlantısı gezi öncesinde kontrol edilmelidir.

Borçka çevresindeki tarihî yapıları, müzeleri ve yerel anlatıları geziye başlamadan önce Kültür Portalı ve ilgili belediyenin güncel kaynaklarından kontrol etmek rotayı daha anlamlı kılar.

Yerel mutfak ve yiyecekler

Borçka’nın üretim hayatında fındık, çay, bal, balık ve mısır öne çıkar. Bu ürünler ilçe pazarlarında, üretici tezgâhlarında ve yerel işletmelerin mevsimlik sunumlarında görülebilir. İlçeyi gezerken ana caddelerdeki standart seçeneklerin yanında pazar çevresini ve küçük esnaf işletmelerini keşfetmek yerel mutfakla daha güçlü bir bağ kurar.

Borçka pazarındaki mevsimlik ürünler ve yerel işletmeler, ilçenin üretim kültürünü gezi deneyiminin bir parçasına dönüştürür.

Geleneksel kıyafet ve el sanatları

Borçka kültürü; gündelik yaşam, yerel pazar, mutfak, el emeği üretim ve dönemsel etkinlikler üzerinden görünür olur. Merkezdeki esnafla, üreticilerle ve pazarlarla temas etmek ilçenin yaşayan kültürünü yalnızca seyretmek yerine doğrudan deneyimlemeyi sağlar.

Bugün bu miras; halk oyunları, yerel festivaller, müze koleksiyonları, dokuma ve el işi ürünlerinde görülür. Motif ve kullanım biçimleri ilçeden ilçeye değişebilir.

Gezilecek yerler ve keşif başlıkları

Borçka ve yakın çevresinde ne görülür?

Borçka gezisinde Öne çıkan yerel rota ve Arkeolojik ve tarihî alan temaları bir arada görülebilir. Çoruh Nehri, Borçka Kalesi, Kale Çoruh Nehri, Opuca Kilisesi ve Arhva Kilisesi, ilçenin farklı yüzlerini tanımak için öne çıkan duraklardır. Rota oluştururken birbirine yakın noktaları aynı zaman diliminde toplamak, tarihî alanlara yeterli süre ayırmak ve açık hava duraklarını günün sıcaklığına göre planlamak geziyi daha dengeli hâle getirir.

Öne çıkan yerel rota

Çoruh Nehri

Çoruh Nehri kıyısında yer alan Borçka kasabası eskiden Çoruh'ta kayıkla yapılan taşımacılığın iskelelerinden biriydi. Gürcü coğrafyacı ve tarihçi Vahuşti'nin (1696-1757) Gürcistan Krallığı’nın Tarihi (აღწერა სამეფოსა საქართველოსა) adlı eserinde "Porçha" (ფორჩხა) adı altında söz edilmiş ve Çoruh Nehri'nin batısında büyükçe bir kasaba olduğu belirtilmiştir. Çoruh Nehri, Borçka ilçesinin doğal, kültürel veya gündelik yaşam karakterini tanımaya yardımcı olan yerel gezi duraklarından biridir. Haritadaki konumu, ulaşım seçeneği ve güncel ziyaret koşulları incelenerek çevredeki diğer noktalarla aynı rotada planlanabilir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Borçka Kalesi

Bugünkü Borçka kasabasının dış mahallesindeki Borçka Kalesi'nde kilisenin bulunması, bu yapının Osmanlı döneminden önce inşa edildiğini göstermektedir. Borçka Kalesi, büyük ölçüde ayaktadır. Borçka Kalesi, savunma mimarisi ve yerleşim tarihi üzerinden Borçka geçmişini okumaya yardımcı olan bir kültür durağıdır. Duvar, kapı ve çevre dokusunu birlikte görmek için yürüyüşe zaman ayırmak; açık alanlarda hava ve zemin koşullarını dikkate almak gerekir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Kale Çoruh Nehri

Kale Çoruh Nehri ile Çhala Deresinin birleştiği yerde inşa edilmiştir. Kale Çoruh Nehri, savunma mimarisi ve yerleşim tarihi üzerinden Borçka geçmişini okumaya yardımcı olan bir kültür durağıdır. Duvar, kapı ve çevre dokusunu birlikte görmek için yürüyüşe zaman ayırmak; açık alanlarda hava ve zemin koşullarını dikkate almak gerekir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Opuca Kilisesi

Geriye yıkıntıları kalmış olan Opuca Kilisesi, değişik bir palana sahiptir. Opuca Kilisesi, inanç, mimari ve gündelik yaşamın farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini gösteren tarihî yapılardan biridir. Yapının ibadet veya ziyaret işlevi sürüyorsa uygun saatlere, kıyafet kurallarına ve koruma hassasiyetine dikkat edilmelidir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Arhva Kilisesi

Bunlar arasında, Akpınar köyündeki eski köy kilisesi olan Arhva Kilisesi ve eski Arhva Camii, Alaca köyündeki köy kilisesi ve Banakna Köprüsü, Ambarlı köyündeki eski köy kilisesi olan Dampala Kilisesi, Aralık köyündeki Koziri Kilisesi ve Koziri Şapeli, Ataköy'de Sanatisi Köprüsü, Balcı köyündeki Bagini Kilisesi, Camili köyünde Hertvisi Kalesi ve Hertvisi Camii, Çavuşlu köyünde Dikiciler Camii, Düzköy'de Düzköy Camii, Efeler köyünde Eprati Kilisesi, Fındıklı köyünde Fındıklı Köyü Camii, Güreşen köyünde Beğlevan Köprüsü, Suadiye Mahallesi Köprüsü ve Kesiktaş Köprüsü, İbrikli köyündeki Ebrika Kilisesi ve Mamatzminda Kilisesi, Kale köyünde Makreti Kalesi, Maralköy'de Mindieti Kalesi, İremeti Camii ve Osneti Camii, Şerefiye köyünde Ohordia Köprüsü, Taraklı köyünde Trapeni Kilisesi, Uğurköy'de Akria Kilisesi, Yeşilköy'de Monasteri Kilisesi, Zedoban köyünde Kintshureti Kilisesi, Zorlu köyünde Thiladzuri Kalesi ve Thiladzur Kilisesi sayılabilir. Arhva Kilisesi, inanç, mimari ve gündelik yaşamın farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini gösteren tarihî yapılardan biridir. Yapının ibadet veya ziyaret işlevi sürüyorsa uygun saatlere, kıyafet kurallarına ve koruma hassasiyetine dikkat edilmelidir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Arhva Camii

Bunlar arasında, Akpınar köyündeki eski köy kilisesi olan Arhva Kilisesi ve eski Arhva Camii, Alaca köyündeki köy kilisesi ve Banakna Köprüsü, Ambarlı köyündeki eski köy kilisesi olan Dampala Kilisesi, Aralık köyündeki Koziri Kilisesi ve Koziri Şapeli, Ataköy'de Sanatisi Köprüsü, Balcı köyündeki Bagini Kilisesi, Camili köyünde Hertvisi Kalesi ve Hertvisi Camii, Çavuşlu köyünde Dikiciler Camii, Düzköy'de Düzköy Camii, Efeler köyünde Eprati Kilisesi, Fındıklı köyünde Fındıklı Köyü Camii, Güreşen köyünde Beğlevan Köprüsü, Suadiye Mahallesi Köprüsü ve Kesiktaş Köprüsü, İbrikli köyündeki Ebrika Kilisesi ve Mamatzminda Kilisesi, Kale köyünde Makreti Kalesi, Maralköy'de Mindieti Kalesi, İremeti Camii ve Osneti Camii, Şerefiye köyünde Ohordia Köprüsü, Taraklı köyünde Trapeni Kilisesi, Uğurköy'de Akria Kilisesi, Yeşilköy'de Monasteri Kilisesi, Zedoban köyünde Kintshureti Kilisesi, Zorlu köyünde Thiladzuri Kalesi ve Thiladzur Kilisesi sayılabilir. Arhva Camii, inanç, mimari ve gündelik yaşamın farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini gösteren tarihî yapılardan biridir. Yapının ibadet veya ziyaret işlevi sürüyorsa uygun saatlere, kıyafet kurallarına ve koruma hassasiyetine dikkat edilmelidir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Dampala Kilisesi

Bunlar arasında, Akpınar köyündeki eski köy kilisesi olan Arhva Kilisesi ve eski Arhva Camii, Alaca köyündeki köy kilisesi ve Banakna Köprüsü, Ambarlı köyündeki eski köy kilisesi olan Dampala Kilisesi, Aralık köyündeki Koziri Kilisesi ve Koziri Şapeli, Ataköy'de Sanatisi Köprüsü, Balcı köyündeki Bagini Kilisesi, Camili köyünde Hertvisi Kalesi ve Hertvisi Camii, Çavuşlu köyünde Dikiciler Camii, Düzköy'de Düzköy Camii, Efeler köyünde Eprati Kilisesi, Fındıklı köyünde Fındıklı Köyü Camii, Güreşen köyünde Beğlevan Köprüsü, Suadiye Mahallesi Köprüsü ve Kesiktaş Köprüsü, İbrikli köyündeki Ebrika Kilisesi ve Mamatzminda Kilisesi, Kale köyünde Makreti Kalesi, Maralköy'de Mindieti Kalesi, İremeti Camii ve Osneti Camii, Şerefiye köyünde Ohordia Köprüsü, Taraklı köyünde Trapeni Kilisesi, Uğurköy'de Akria Kilisesi, Yeşilköy'de Monasteri Kilisesi, Zedoban köyünde Kintshureti Kilisesi, Zorlu köyünde Thiladzuri Kalesi ve Thiladzur Kilisesi sayılabilir. Dampala Kilisesi, inanç, mimari ve gündelik yaşamın farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini gösteren tarihî yapılardan biridir. Yapının ibadet veya ziyaret işlevi sürüyorsa uygun saatlere, kıyafet kurallarına ve koruma hassasiyetine dikkat edilmelidir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Koziri Kilisesi

Bunlar arasında, Akpınar köyündeki eski köy kilisesi olan Arhva Kilisesi ve eski Arhva Camii, Alaca köyündeki köy kilisesi ve Banakna Köprüsü, Ambarlı köyündeki eski köy kilisesi olan Dampala Kilisesi, Aralık köyündeki Koziri Kilisesi ve Koziri Şapeli, Ataköy'de Sanatisi Köprüsü, Balcı köyündeki Bagini Kilisesi, Camili köyünde Hertvisi Kalesi ve Hertvisi Camii, Çavuşlu köyünde Dikiciler Camii, Düzköy'de Düzköy Camii, Efeler köyünde Eprati Kilisesi, Fındıklı köyünde Fındıklı Köyü Camii, Güreşen köyünde Beğlevan Köprüsü, Suadiye Mahallesi Köprüsü ve Kesiktaş Köprüsü, İbrikli köyündeki Ebrika Kilisesi ve Mamatzminda Kilisesi, Kale köyünde Makreti Kalesi, Maralköy'de Mindieti Kalesi, İremeti Camii ve Osneti Camii, Şerefiye köyünde Ohordia Köprüsü, Taraklı köyünde Trapeni Kilisesi, Uğurköy'de Akria Kilisesi, Yeşilköy'de Monasteri Kilisesi, Zedoban köyünde Kintshureti Kilisesi, Zorlu köyünde Thiladzuri Kalesi ve Thiladzur Kilisesi sayılabilir. Koziri Kilisesi, inanç, mimari ve gündelik yaşamın farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini gösteren tarihî yapılardan biridir. Yapının ibadet veya ziyaret işlevi sürüyorsa uygun saatlere, kıyafet kurallarına ve koruma hassasiyetine dikkat edilmelidir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Bagini Kilisesi

Bunlar arasında, Akpınar köyündeki eski köy kilisesi olan Arhva Kilisesi ve eski Arhva Camii, Alaca köyündeki köy kilisesi ve Banakna Köprüsü, Ambarlı köyündeki eski köy kilisesi olan Dampala Kilisesi, Aralık köyündeki Koziri Kilisesi ve Koziri Şapeli, Ataköy'de Sanatisi Köprüsü, Balcı köyündeki Bagini Kilisesi, Camili köyünde Hertvisi Kalesi ve Hertvisi Camii, Çavuşlu köyünde Dikiciler Camii, Düzköy'de Düzköy Camii, Efeler köyünde Eprati Kilisesi, Fındıklı köyünde Fındıklı Köyü Camii, Güreşen köyünde Beğlevan Köprüsü, Suadiye Mahallesi Köprüsü ve Kesiktaş Köprüsü, İbrikli köyündeki Ebrika Kilisesi ve Mamatzminda Kilisesi, Kale köyünde Makreti Kalesi, Maralköy'de Mindieti Kalesi, İremeti Camii ve Osneti Camii, Şerefiye köyünde Ohordia Köprüsü, Taraklı köyünde Trapeni Kilisesi, Uğurköy'de Akria Kilisesi, Yeşilköy'de Monasteri Kilisesi, Zedoban köyünde Kintshureti Kilisesi, Zorlu köyünde Thiladzuri Kalesi ve Thiladzur Kilisesi sayılabilir. Bagini Kilisesi, inanç, mimari ve gündelik yaşamın farklı dönemlerde nasıl şekillendiğini gösteren tarihî yapılardan biridir. Yapının ibadet veya ziyaret işlevi sürüyorsa uygun saatlere, kıyafet kurallarına ve koruma hassasiyetine dikkat edilmelidir.

Arkeolojik ve tarihî alan

Hertvisi Kalesi

Bunlar arasında, Akpınar köyündeki eski köy kilisesi olan Arhva Kilisesi ve eski Arhva Camii, Alaca köyündeki köy kilisesi ve Banakna Köprüsü, Ambarlı köyündeki eski köy kilisesi olan Dampala Kilisesi, Aralık köyündeki Koziri Kilisesi ve Koziri Şapeli, Ataköy'de Sanatisi Köprüsü, Balcı köyündeki Bagini Kilisesi, Camili köyünde Hertvisi Kalesi ve Hertvisi Camii, Çavuşlu köyünde Dikiciler Camii, Düzköy'de Düzköy Camii, Efeler köyünde Eprati Kilisesi, Fındıklı köyünde Fındıklı Köyü Camii, Güreşen köyünde Beğlevan Köprüsü, Suadiye Mahallesi Köprüsü ve Kesiktaş Köprüsü, İbrikli köyündeki Ebrika Kilisesi ve Mamatzminda Kilisesi, Kale köyünde Makreti Kalesi, Maralköy'de Mindieti Kalesi, İremeti Camii ve Osneti Camii, Şerefiye köyünde Ohordia Köprüsü, Taraklı köyünde Trapeni Kilisesi, Uğurköy'de Akria Kilisesi, Yeşilköy'de Monasteri Kilisesi, Zedoban köyünde Kintshureti Kilisesi, Zorlu köyünde Thiladzuri Kalesi ve Thiladzur Kilisesi sayılabilir. Hertvisi Kalesi, savunma mimarisi ve yerleşim tarihi üzerinden Borçka geçmişini okumaya yardımcı olan bir kültür durağıdır. Duvar, kapı ve çevre dokusunu birlikte görmek için yürüyüşe zaman ayırmak; açık alanlarda hava ve zemin koşullarını dikkate almak gerekir.

Resmî Kültür Portalı’nda Borçka ara

2024 ADNKS · resmî veri

Artvin il nüfusu

169.280

İlçe sayfasında doğrulanmamış bir sayı üretilmez; bağlı ilin resmî toplamı gösterilir. Güncel ilçe nüfusu TÜİK ADNKS veri portalından kontrol edilebilir.

Güncel ADNKS verisini aç

Harita bilgisi

Borçka haritası

Yol tarifi

Harita: © OpenStreetMap katkıcıları · Merkez koordinatı yaklaşık bölgesel yönlendirme içindir.

Kısa rota önerisi

Borçka gezisini nasıl planlayabilirsiniz?

Sabah rotasına Çoruh Nehri ile başlayın; günün erken saatleri çevreyi daha sakin görmeye ve açık hava koşullarını değerlendirmeye yardımcı olur. Öğle öncesi Borçka Kalesi durağına geçerek ilçenin tarihî katmanına zaman ayırın. Öğleden sonrayı Kale Çoruh Nehri çevresinde planlayın; hava, yol ve ziyaret koşullarına göre süreyi esnek tutun. Günü Borçka merkezinde yerel mutfak veya pazar durağıyla tamamlamak, ilçenin yalnızca görülecek yerlerini değil gündelik yaşamını da tanımayı sağlar. Harita kartlarındaki mesafeler yaklaşık olabilir; gerçek ulaşım süresi için yol tarifi bağlantısını kullanın.

Bilgi ve kaynak yaklaşımı

MorSayfa metinleri kısa ve özgün bir rehber özeti olarak hazırlanır. Nüfus, iklim ve kültür başlıkları resmî kaynaklarla birlikte sunulur; seyahat öncesinde güncel koşulların ilgili kurumdan doğrulanması önerilir.

MorSayfa topluluğu

Deneyimini paylaş

Bu sayfayı beğenebilir, yorum yapabilir veya bağlantıyı paylaşabilirsiniz. Yorumlar kullanıcıların kişisel görüşleridir.

0 yorum
Üye girişi yap →

Henüz yorum yapılmadı. İlk deneyimi siz paylaşabilirsiniz.

İhtiyacınızın olduğu yerde · Sponsorlu

Yakınınızdaki turizm, konaklama ve yeme–içme işletmeleri

Borçka ve çevresindeki kampanyalar; ardından Artvin ve Türkiye geneli fırsatlar gösterilir.