Phaselis: Çamların Altında Üç Limanlı Bir Antik Kent

Phaselis’te çam kokusuyla tuz kokusu birbirine karışır. Birkaç adım önce antik su kemerinin gölgesindeyken ansızın turkuaz bir koya çıkmak, ziyaretçide gerçeküstü bir his bırakır. Fakat bu güzelliği yalnız “antik kentte yüzme” görüntüsüne indirgersek Phaselis’in asıl hikâyesini ıskalarız.

Üç liman, kentin kaderini belirlemiştir. Kuzeyden güneye uzanan ana cadde boyunca yürürken agora, hamam ve tiyatro kalıntıları deniz ticaretinin yarattığı kamusal hayatı görünür kılar. Gemilerin yanaştığı, malların taşındığı, haberlerin yayıldığı bir kent düşünün: Bugünkü sessiz koylar bir zamanlar Akdeniz’in hareketli kavşaklarından biriydi. Denizin dinginliği, geçmişin kalabalığını gizler.

Su kemerleri Phaselis’e başka bir gözle bakmamızı sağlar. Liman zenginliğinin yanında, uzak kaynaktan su getirip kentin farklı noktalarına dağıtan mühendislik vardır. Bu taş dizisi, bir şehrin yalnız güzel bir koyla değil, işleyen altyapıyla yaşayabildiğini hatırlatır. Antik kentin etkisi de tam burada büyür; romantik harabelerin ardında planlı, çalışan bir organizasyon belirir.

Sabah ışığında çamların arasından limana baktığımızda Phaselis’in neden unutulmadığını anlarız. Doğa kalıntıları örtmek yerine onlarla yeni bir kompozisyon kurmuştur. Bizce burada en doğru mola, denize girmeden önce taşların arasında yeterince yürümektir. Çünkü suya baktığınızda önce limanı, kıyıya çıktığınızda önce kenti görmeye başladıysanız, Phaselis size manzaradan daha fazlasını anlatmış demektir.