Eğil’de Dicle Kıyısında Kayaya Yazılan Hafıza

Eğil’de suya ilk bakışta sessizlik hâkim. Baraj gölü kayalık kıvrımların arasına yerleşmiş, teknenin izi kısa sürede siliniyor. Başınızı kıyıdaki açık renkli kayalara çevirdiğinizde ise manzaranın susmadığını fark ediyorsunuz; oyuklar, cepheler ve mezar açıklıkları vadiye bırakılmış uzun bir cümle gibi.

Eğil Baraj Gölü çevresindeki kral mezarları ilçenin arkeolojik belleğinin en belirgin parçaları arasında. Kaya yüzeyine açılan bu mekânları yalnız fotoğraf için seçilmiş bir fon gibi görmek eksik kalıyor. Yerleşimin savunmaya elverişli konumu, Dicle’ye hâkim bakış ve su yolu, insanların burada neden uzun süreli bir hayat kurduğunu birlikte düşündürüyor.

Göl kıyısındaki rota mevsime göre değişiyor. Su seviyesi, tekne hizmetleri ve erişim koşulları yola çıkmadan önce yerel resmî kaynaklardan doğrulanmalı; kaya mezarlarına izinsiz yaklaşmak ya da yüzeylere dokunmak yerine güvenli seyir noktaları kullanılmalı. Sabah ve akşam ışığı kabartıları daha görünür kılsa da asıl değer, ayrıntıyı acele etmeden izlemekte.

Dönüşte aklımda iki ayrı zaman kaldı: Suyun her dalgayla yeniden başlayan bugünü ve kayanın içine sabitlenmiş geçmiş. Eğil’in gücü bu ikisini yarıştırmamasında; Dicle akarken taş, kimin geçtiğini sessizce hatırlatmayı sürdürüyor.