MorSayfa Gezi Editörü 29.09.2026 Çavdarhisar
Aizanoi’de Bir Kentin Nabzı: Zeus Tapınağı’ndan Macellum’a
Çavdarhisar’ın içinde parçalar hâlinde görünen Aizanoi, Zeus Tapınağı’ndan pazar yapısına ve birleşik tiyatro-stadyuma uzanan sıra dışı bir kent planı sunuyor.
Aizanoi’ye girerken antik kent ile bugünkü Çavdarhisar arasında kesin bir eşik aradım; bulamadım. Bir duvar parçası tarlanın kıyısında, sütunlar evlerin ötesinde, taş köprü gündelik yolun devamında beliriyor. Kentin büyüsü de burada: Geçmiş kapalı bir ören yerine çekilmemiş, yerleşimin arasına dağılmış.
Zeus Tapınağı yüksek podyumu ve korunmuş sütunlarıyla ilk bakışta bütün dikkati topluyor. Aşağıdaki tonozlu bölüm yapıya farklı bir derinlik katarken, geniş çevre manzarası tapınağın antik kentteki hâkim konumunu hissettiriyor. Biraz ileride, yan yana tasarlanmış tiyatro ve stadyumun dünyada ender görülen düzeni, Aizanoi’nin kamusal yaşamını hayal etmeyi kolaylaştırıyor.
Macellum alanındaki fiyat fermanı yazıtı ise anıtsal mimariden gündelik ekonomiye ani bir geçiş yaratıyor. Pazarda neyin, hangi ölçüyle ve hangi sınırlar içinde değiş tokuş edildiğini düşünmek; kenti yalnız sütunlardan ibaret görmeyi engelliyor. Alan geniş ve parçalı olduğu için zaman ayırmak, güzergâhı resmî bilgilendirmelerle planlamak ve mevsime uygun hazırlanmak önemli.
Günün sonunda Aizanoi’nin bende bıraktığı şey tek bir şaheser değil, bir kentin nabzı oldu. Tapınak inancı, stadyum kalabalığı, tiyatro sesi ve pazar hesabı aynı coğrafyada birbirine ekleniyor. Çavdarhisar’dan çıkarken antik şehir geride kalmıyor; modern yolun iki yanında bir süre daha eşlik ediyor.